Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony! Przeczyaj więcej na temat plików cookies.

Gora-gory

news24 JAE Zachęcamy do zapoznania się z artykułem “Patterns and correlates of claims for bear damage on a continental scale” autorstwa Carlosa Bautisty wraz z zespołem 23 naukowców zajmujących się biologią i ekologią niedźwiedzi w Europie, opublikowanym w czasopiśmie Journal of Applied Ecology (http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1365-2664.12708/full). W artykule po raz pierwszy przeanalizowano kwestię szkód powodowanych przez duże drapieżniki, systemów odszkodowań i konfliktów na linii człowiek-dzika przyroda w skali kontynentalnej, porównując różne systemy zarządzania populacjami niedźwiedzi brunatnych 24 krajach Europy. Autorzy analizowali, które populacje niedźwiedzi brunatnych wydają się być bardziej "konfliktowe" i dlaczego kwestie zarządzania populacjami i systemami odszkodowań powinny być analizowane w skali większej niż lokalna. Przeanalizowano 18 300 zgłoszonych szkód spowodowanych przez niedźwiedzie, za które to szkody wypłacono odszkodowania w 18 europejskich regionach o różnych warunkach społeczno-ekologicznych. Średnio rocznie zgłaszanych jest ponad 3200 szkód spowodowanych przez niedźwiedzie i za szkody te wypłacane są odszkodowania; 70% z nich ma miejsce w 4 z 18 badanych regionów, a 59% stanowią szkody w zwierzętach hodowlanych (owce, kozy). Okazuje się, że systemy rekompensat, metody zarządzania populacjami, fakt dokarmiania zwierzyny leśnej czy proporcja gruntów rolnych i terenów leśnych ma zasadnicze znaczenie dla liczby zgłaszanych i rekompensowanych szkód. Co zaskakujące, liczebność niedźwiedzi nie wpływa na liczbę zgłaszanych szkód i wypłacanych odszkodowań.

Link do artykułu: http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1365-2664.12708/full

Ryc. 1. Trop niedźwiedzia odbity na ramce z pszczelim woskiem z uszkodzonego ula z pasieki w Słowenii (fot. Miha Krofel)

news23 Iwo2016 Iwo, który wiosną ubiegłego roku zasłynął niezwykłą wędrówką z Tatr na Węgry, a potem w Bieszczady i dalej w głąb ukraińskich Karpat Wschodnich, szczęśliwie przetrwał zimę w Gorganach. Jego obroża telemetryczna zakończyła swoją dwuletnią misję i samoczynnie się otworzyła.

Read More

news22 BehavEcolSociobiol W okresach, kiedy zapotrzebowanie na energię jest szczególnie duże, np. w okresie przygotowania do hibernacji, znalezienie obfitych i bogatych w energię zasobów żywności jest szczególnie ważne. Zasoby pokarmowe mogą być niejednorodnie rozmieszczone w przestrzeni, a ich dostępność, jakość i obfitość może różnić się zależnie od warunków lokalnych. Autorzy oparli swe badania o obserwacje niedźwiedzi brunatnych, które w czasie jesiennej hyperfagii żerują na różnych gatunkach jagód i w różnych typach siedlisk. Badacze stwierdzili, że w porównaniu do losowo wybranych poletek referencyjnych, niedźwiedzie częściej żerowały w miejscach o wyższym prawdopodobieństwie wystąpienia i wyższej liczebności borówki czarnej (Vaccinium myrtillus) i o wyższym prawdopodobieństwie wystąpienia, ale niekoniecznie większej obfitości borówki brusznicy (Vaccinium vitis-idaea). Niedźwiedzie brunatne w Szwecji zamieszkują krajobraz silnie ukształtowany przez gospodarkę leśną. Typ tej gospodarki ma istotny wpływ występowanie i obfitość różnych gatunków borówek, a obserwacje prowadzone przez autorów niniejszego artykułu wskazują na fakt, iż niedźwiedzie brunatne najchętniej żerowały w dojrzałych lasach oraz na obszarach powycinkowych. Autorzy konkludują, że niedźwiedzie z powodzeniem wykorzystują zasoby środowiska, nawet w krajobrazach tak silnie przekształconych ręką człowieka i selektywnie żerują na preferowanych gatunkach borówek. Nie zauważono jednak kompensacji spadku obfitości borówki czarnej częstszym żerowaniem na borówce brusznicy.

Więcej informacji: Hertel A., Steyaert S.M.J.G., Zedrosser A., Mysterud A., Lodberg-Holm H., Wathne-Gelink H., Kindberg J., Swenson J.E. 2016. Bears and berries: species-specific selective foraging on a patchily distributed food resource in a human-altered landscape. Behavioral Ecology and Sociobiology 03/2016; DOI: 10.1007/s00265-016-2106-2

news21 LandscapeEcology Oceny i modele łączności siedlisk bazują zazwyczaj na powierzchniach określonych dla modeli siedliskowych i założeniu, że wyższa jakość siedlisk ułatwia przemieszczanie się zamieszkującym tam organizmom. Założenie to pozostaje w dużej mierze niesprawdzone. Mało prawdopodobne wydaje się, by te same czynniki środowiskowe determinowały zarówno możliwości przemieszczania się zwierząt, jak i wybór siedlisk, a takie założenie może mieć istotny wpływ na opracowywane modele łączności siedlisk. Przeprowadzone badania wskazują na fakt, iż modele i oceny łączności siedlisk powinny być raczej oparte na informacjach o przemieszczaniu się zwierząt (jeśli takie dane są dostępne), niż na ogólnych modelach siedliskowych. Istotna jest jednak parametryzacja modeli przemieszczania się, ponieważ typ zdarzeń przemieszczania się zwierzęcia i ocena towarzyszących zmiennych środowiskowych mogą znacząco wpływać na ocenę łączności siedlisk, a co za tym idzie, na kształt przewidywanych korytarzy ekologicznych.

Więcej informacji: Ziolkowska E., Ostapowicz K., Radeloff V., Kuemmerle T., Sergiel A., Zwijacz-Kozica T., Zięba F., Śmietana W., Selva N. 2016. Assessing differences in connectivity based on habitat versus movement models for brown bears in the Carpathians. Landscape Ecology 03/2016; DOI: 10.1007/s10980-016-0368-8

news20 FrontiersInZoology Hibernacja jest zagadnieniem badanym od kilku dziesięcioleci. Badacze prowadzili wiele obserwacji głównie na małych ssakach utrzymywanych w warunkach laboratoryjnych, wciąż jednak niewiele wiadomo o czynnikach wyzwalających czy kończących proces hibernacji. Czy są to czynniki klimatyczne, wewnętrzny zegar biologiczny, czy może procesy fizjologiczne? Przez ponad trzy zimy zespół naukowców obserwował czternaście wolno żyjących niedźwiedzi rejestrując ich parametry fizjologiczne jak częstość akcji serca, zmienność rytmu serca, temperaturę ciała, aktywność fizyczna, zmiany temperatury ciała, a także przemieszczanie się czy grubość pokrywy śnieżnej w celu identyfikacji czynników, które są sygnałem do rozpoczęcia i zakończenia procesu hibernacji. Badania wykazały, że sygnałem do rozpoczęcia hibernacji u niedźwiedzi brunatnych są przede wszystkim bodźce środowiskowe, natomiast sygnałem do jej zakończenia są czynniki fizjologiczne.

Więcej informacji: Evans, A. L., N. J. Singh, A. Friebe, J. M. Arnemo, T. G. Laske, O. Fröbert,  J. E. Swenson, and S. Blanc.  2016.  Drivers of hibernation in the brown bear. Frontiers in Zoology 13:7, DOI: 10.1186/s12983-016-0140-6.

news20Autorzy przeanalizowali 527 próbek kału niedźwiedzi zamieszkujących obszar południowej i centralnej Szwecji, zebranych w latach 1994-1996 oraz 2000-2001. Opisali sezonowe i okołoroczne zmiany w składzie diety niedźwiedzi, a także na zbadali dostępność jagód na losowo wybranych poletkach badawczych. Autorzy sugerują, że skutki przewidywanych przyszłych zmian klimatycznych mogą mieć poważny wpływ na dostępności pokarmu, m.in. jagód, które są najistotniejszym składnikiem pokarmu niedźwiedzi przed hibernacją.

Więcej informacji:
Stenset, N. E., P. N. Lutnæs, V. Bjarnadóttir, B. Dahle, K. H. Fossum, P. Jigsved, T. Johansen, W. Neumann, O. Opseth, O. Rønning, S. M. J. G. Steyaert, A. Zedrosser, S. Brunberg, and J. E. Swenson. 2016. Seasonal and annual variation in the diet of brown bears (Ursus arctos) in the boreal forest of southcentral Sweden. Wildlife Biology 22(3): 107-11622(3): 107-116.

news19 Zakopane interim Kolejne, czwarte robocze spotkanie zespołu projektu GLOBE odbyło się w dniach 8-10 grudnia w Zakopanem. Mieliśmy okazję spotkać się w niezwykle gościnnym Centrum Badań i Ochrony Roślin Górskich z Górskim Ogrodem Botanicznym w Zakopanem, gdzie przez trzy dni współpracownicy i realizujący projekt mieli kolejną okazję poznać oraz przedyskutować kolejne etapy porjektu oraz wyniki poszczególnych zadań badawczych, m.in. zagadnienia związane z badaniami stresu, analizami diety na podstawie izotopów stabilnych, modelowaniem klimatu czy relacjami niedźwiedzie-ludzie. W spotkaniu w Zakopanem uczestniczyli zarówno badacze odpowiedzialni za realizację poszczególnych zadań badawczych, jak i wszyscy młodzi badacze zatrudnieni na stanowisku post-doc w projekcie GLOBE.

fot. projekt GLOBE 

news18 PhysiolBeh Autorzy przedstawiają wyniki prac nad tzw. „krajobrazem strachu”. To szczególnie istotne zagadnienie z uwagi na fakt, iż działania prowadzone przez człowieka są główną przyczyną śmiertelności wśród dużych drapieżników. Duże drapieżniki unikają człowieka, mogą jednak korzystać z obszarów zamieszkanych, przede wszystkim dzięki skrytemu i często nocnemu trybowi życia. Badania behawioralne wskazują, że niektóre systemy ekologiczne są "krajobrazami strachu". Ponieważ zachowanie i fizjologia są ściśle ze sobą powiązane, oceny wskaźników fizjologicznych mogą pozwolić na zrozumienie reakcji dużych drapieżników na działania prowadzone przez człowieka.

Więcej informacji:
Støen O.-E., Ordiz A., Evans A.L., Laske T.G., Kindberg J., Fröbert O., Swenson J.E., Arnemo J.M. 2015. Physiological evidence for a human-induced landscape of fear in brown bears (Ursus arctos). Physiology and Behavior 152 (2015) 244-248.

news17 W ubiegłym tygodniu odwiedził nas dr Marc Cattet, pracownik naukowy Canadian Wildlife Health Cooperative i adiunkt w Zakładzie Patologii Weterynaryjnej na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej w Saskatoon w Kanadzie. Marc Cattet jest zaangażowany w projekty dotyczące oceny stanu zdrowotnego populacji niedźwiedzi brunatnych, opracowywania nowych wskaźników długotrwałego stresu u kręgowców w kontekście monitorowania wpływu czynników środowiskowych na zdrowie populacji, a także immobilizacji chemicznej i obsługi zwierząt dzikich w czasie odłowów (https://www.usask.ca/wcvm/wcvm_people/profiles/Cattet_Marc.php). Wspólnie pracujemy nad zagadnieniami ekologii stresu w ramach realizacji pakietu zadań WP3 „Wpływ klimatu i działalności człowieka na ekologie stresu populacji niedźwiedzia brunatnego”. W czasie tej wizyty mieliśmy okazję posłuchać wykładu z zakresu oceny zdrowia populacji oraz popracować nad wynikami naszych wspólnych badań.

news16 Polecamy wszystkim zainteresowanym badaniami nad niedźwiedziami film zrealizowany w ramach cyklu "Tańczący z naturą" realizowanego przez TVP http://www.tanczacyznatura.tvp.pl/21488540/odcinek-5-wsluchani-w-niedzwiedzia. Nuria Selva, Tomasz Zwijacz-Kozica i Filip Zieba opowiadają o tym co i jak badamy, m.in. w projekcie GLOBE.

"Tym razem tańczący z naturą szukają śladów niedźwiedzi. Podczas wypraw w Tatry trzeba mieć oczy szeroko otwarte. Liczy się zadrapanie na drzewie, rozrzucone wśród kosówki kości, duża zwierzęce odchody na dzikiej polanie, włosy pozostawione na chropawym pniu, ale też wszelkie ślady wokół zakopiańskich śmietników i w otoczeniu schronisk. Na to wszystko pilnie baczą dr hab. Nuria Selva, badaczka niedźwiedzi i Filip Zięba, pracownik Tatrzańskiego Parku Narodowego. A przede wszystkim nieustannie śledzą każdy krok tatrzańskich niedźwiedzi przy pomocy anteny telemetrycznej. Gdy Tańczący z Naturą wyruszają z nimi w teren, przekonują się, że niedźwiedź często jest tuż tuż, nawet w środku dnia, choć go nie widać i nie słychać."

Serdecznie polecamy!